Dział spadku

Dział spadku

Pierwszy etap spadkobrania to stwierdzenie kto dziedziczy i w jakiej części. Drugi etap to dział spadku czyli faktyczne podzielenie masy spadkowej między uprawnionych spadkobierców. Jeżeli do schedy spadkowej należy nieruchomość dokonanie działu spadku może nastąpić w formie ugody sądowej lub notarialnej albo na drodze procesu sądowego. W ramach działu spadku dokonuje się ustalenia wartości całej masy spadkowej, miedzy innymi zaliczając otrzymane darowizny. Celem działu spadku jest definitywny podział i rozliczenie masy spadkowej między spadkobiercami, określenie podziału miedzy uprawnionymi spadkobiercami, np. ustalenie zasad spłat, ustalenie warunków obejmujących zniesienie współwłasności. Jest to najtrudniejszy i dość konfliktowy moment fizycznego podziału masy spadkowej, która wymaga wiedzy prawnej i podatkowej aby sposób podziału miedzy spadkobiercami nie był krzywdzący, zgodny z ustawą i wolą spadkodawcy.

Często po jednym spadkodawcy dziedziczy kilka osób. Jeśli spadek przypada kilku spadkobiercom, to do wspólności majątku spadkowego stosowane są przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. To znaczy, że kilku spadkobierców staje się współspadkobiercami, ponieważ istnieje pomiędzy nimi wspólność ustawowa. Taka wspólność, nie ma charakteru ostatecznego, istnieje jedynie do momentu działu spadku. Współspadkobiercy, nie muszą dokonywać działu spadku, ponieważ ustawa nie nakłada na nich takiego obowiązku.

Dział spadku polega na tym, że wraz z chwilą zakończenia trwania współwłasności, ustalana jest wartość całego majątku spadkodawcy a następnie określana jest wielkość schedy każdego ze spadkobierców. Dział spadku może zostać dokonany zarówno w drodze umowy, jak i w drodze postępowania przed sądem.

Umowa o dział spadku

Dział spadku dokonany w drodze umowy, jest możliwy tylko wtedy, gdy istnieje zgodna wola współspadkobierców. W przypadku jej braku, działu spadku dokonuje Sąd. Zgoda wszystkich współspadkobierców musi istnieć nie tylko w kwestii dokonania samego działu, lecz również w kwestii tego, w jaki sposób dział spadku ma być dokonany. Stronami umowy są w takim przypadku wszyscy współspadkobiercy. Może zdarzyć się sytuacja, w której stroną będzie inna osoba, np. wtedy, gdy spadkobierca zbył przypadający na nią swój udział w masie spadkowej.

Sama forma umowy uzależniona jest w dużej mierze od faktu, co wchodzi w skład spadku. Jeżeli będzie to nieruchomość, wymagana będzie forma aktu notarialnego. Jeśli natomiast będzie to przedsiębiorstwo, umowa o dział spadku powinna być w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym.

Przed sądem

Celem postępowania działowego jest przede wszystkim dokonanie podziału fizycznego majątku spadkowego, czyli określenie sched spadkowych poszczególnych spadkobierców. Zasadniczo Sąd dąży do ugodowego dokonania podziału spadku. Współspadkobiercy mają obowiązek podać Sądowi swój wiek, zawód, stan rodzinny, dane dotyczące zarobków i majątku, a także wyjaśnić w jaki sposób korzystali ze spadku dotychczas i wymienić inne okoliczności, które mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie co każdy ze współspadkobierców ma otrzymać ze spadku.

Dział spadku powinien obejmować cały majątek spadkowy. Jedynie ważne powody mogą go ograniczyć do części spadku. Taki powód może stanowić wątpliwość – czy wszystkie przedmioty, które wchodzą w skład spadku, stanowiły własność spadkodawcy.

Jeśli wystąpią jakieś późniejsze wydarzenia po dokonaniu działu, które mogłyby wpłynąć na jego zmianę, prawo gwarantuje możliwość wznowienia postępowania sądowego. Zainteresowani mogą również żądać ustalenia, iż dział spadku był bezskuteczny. Przykładem takiej sytuacji może być późniejsze odnalezienie testamentu, który radykalnie zmienia sytuacje poszczególnych spadkobierców.

Dla ustalenia składu majątku spadkowego zasadnicze znaczenie ma chwila otwarcia spadku czyli śmierć spadkodawcy. Bazą ustalenia działu spadku jest spis inwentarza jeżeli został on sporządzony), a ponadto oświadczenia złożone przez spadkobierców oraz przedstawione przez nich dowody. Przy ocenie wartości majątku spadkowego miarodajny jest moment przeprowadzenia działu. Podstawą ustalenia wartości poszczególnych składników spadku są ceny rynkowe z chwili dokonywania podziału.

Skutki działu spadku

Dział spadku powoduje skutki prawne i faktyczne. Skutki prawne polegają przede wszystkim na tym, że do majątków osobistych poszczególnych spadkobierców wchodzą przyznane im prawa majątkowe. Zmienia się także odpowiedzialność za długi spadkowe. Od chwili działu spadku każdy z dotychczasowych współspadkobierców odpowiada za długi samodzielne, w stosunku do wielkości przysługującego mu udziału. Skutki faktyczne polegają na tym, że majątek objęty dotychczas wspólnością, przestaje istnieć jako całość.

 Koszty związane z działem spadku

Możecie Państwo dokonać działu spadku u notariusza, działu umownego w formie aktu notarialnego, koszty według taryfy notarialnej. W przypadku braku zgody między spadkobiercami należy wystąpić na drogę postępowania sądowego (opłata od wniosku wynosi 1000 zł, a jeśli w skład masy spadkowej wchodzi nieruchomość – 2000 zł).

Nasza kancelaria posiada wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu spraw o dział spadku oraz zniesienie współwłasności. Dlatego też, jeśli mają Państwo pytania i chcielibyście uzyskać poradę prawną w tej kwestii – nasza warszawska kancelaria prawna jest do Państwa dyspozycji.

powrót

Sprawy cywilne

zobacz więcej

Sprawy karne

zobacz więcej

Obsługa firm

zobacz więcej